[ฟัตวา ] เราจะมีจุดยืนอย่างไรต่อปราชญ์ที่ตีความคุณลักษณะของอัลลอฮฺ

280

 

[ฟัตวา ] เราจะมีจุดยืนอย่างไรต่อปราชญ์ที่ตีความคุณลักษณะของอัลลอฮฺ
โดย อ.อิสหาก พงษ์มณี

คำฟัตวาปราชญ์ร่วมสมัย
(ผมสงวนไว้เฉพาะคนที่เอาปราชญ์เท่านั้น หากใครวินิจฉัยได้เองหรือไม่ใยดีคำปราชญ์ คำฟัตวานี้ไม่เกี่ยวกับท่านนะครับ)

คำตอบของคณะกรรมการถาวรเพื่อการวิจัยและตอบปัญหาศาสนา

اللجنة الدائمة للإفتاء :
ما هو موقفنا من العلماء الذين أوَّلوا في الصفات ، مثل ابن حجر ، والنووي ، وابن الجوزي ، وغيرهم ، هل نعتبرهم من أئمة أهل السنَّة والجماعة أم ماذا ؟ وهل نقول : إنهم أخطأوا في تأويلاتهم ، أم كانوا ضالين في ذلك ؟
فأجابوا :
” موقفنا من أبي بكر الباقلاني ، والبيهقي ، وأبي الفرج بن الجوزي ، وأبي زكريا النووي ، وابن حجر ، وأمثالهم ممن تأول بعض صفات الله تعالى ، أو فوَّضوا في أصل معناها : أنهم في نظرنا من كبار علماء المسلمين الذين نفع الله الأمة بعلمهم ، فرحمهم الله رحمة واسعة ، وجزاهم عنا خير الجزاء ، وأنهم من أهل السنة فيما وافقوا فيه الصحابة رضي الله عنهم وأئمة السلف في القرون الثلاثة التي شهد لها النبي صلى الله عليه وسلم بالخير ، وأنهم أخطأوا فيما تأولوه من نصوص الصفات وخالفوا فيه سلف الأمة وأئمة السنة رحمهم الله ، سواء تأولوا الصفات الذاتية ، وصفات الأفعال ، أم بعض ذلك .
وبالله التوفيق ، وصلى الله على نبينا محمد وآله وصحبه وسلم ” انتهى .
الشيخ عبد العزيز بن باز. الشيخ عبد الرزاق عفيفي . الشيخ عبد الله بن قعود
“فتاوى اللجنة الدائمة” (3/241) .

(คำแปล)

#คำถาม
เราจะมีจุดยืนอย่างไรต่อปราชญ์ที่(ในบางครั้ง) ตีความคุณลักษณะ(ของอัลลอฮ์) เช่น อิบนุฮะญัร, อัลนะวาวี, อิบนุลเญาซี่ย์, และท่านอื่นๆ เราจะนับคนเหล่านี้เป็นปราชญ์ของชาวซุนะห์วัลญะมาอะห์ด้วยหรือไม่อย่างไร หรือเราจะกล่าวว่าท่านเหล่านั้นแค่ผิดพลาดในการตีความ(บางส่วนเท่านั้น) หรือจะว่าพวกเท่าคือพวกหลงผิดในเรื่องดังกล่าว

#คำตอบ
จุดยืนของเราต่อท่านอบูบักร์ อัลบากิลลานีย์, อัลบัยฮะกีย์.อบิลฟะร๊อจ อัลเญาซีย์,อบีซะกะรียาอัลนะวาวี,และอิบนุฮะญัรรวมถึงท่านอื่นๆ ที่ตีความคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ตะอาลา หรือ “ตัฟวีฎ-มอบคืนสู่อัลลอฮ์” ซึ่งความหมายหลักของมัน

จุดยืนของเราคือพวกท่านเหล่านั้นคือปวงปราชญ์อาวุโสของบรรดามุสลิมีน ที่อัลลอฮ์ได้ให้ความรู้ของท่านเหล่านั้นเป็นประโยชน์แก่ปวงมุสลิม ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาต่อท่านเหล่านั้นซึ่งพระเมตตาอันไพศาล และพระองค์ทรงตอบแทนคุณความดีมากมายแก่ท่านเหล่านั้นแทนพวกเราด้วย พวกท่านเหล่านั้นคือชาวซุนนะห์ในส่วนที่ตรงตามแนวทางของเหล่าศ่อฮาบะห์ ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุม (และตรงตามแนวทาง) ปราชญ์ในยุคสะลัฟคือในยุคสามร้อยปีแรกที่ท่านนบี ศ้อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม รับรองไว้ว่าดี

และถือว่าเป็นความผิดพลาดในส่วนที่ท่านเหล่านั้นตีความคุณลักษณะของอัลลอฮ์และแตกต่างไปจากแนวทางสะลัฟรวมถึงปราชญ์ซุนนะห์ ร่อฮิมะฮุมุลลอฮ์ ไม่ว่าจะเป็นคุณลักษณะทางตัวตนหรือการกระทำ(ของอัลลอฮ์)

وبالله التوفيق ، وصلى الله على نبينا محمد وآله وصحبه وسلم ” انتهى
อัชเชคอับดุลอะซี๊ซ อิบนุ บาซ , อัชเชคอับดุรร๊อซซาก อะฟีฟี่, อัชเชคอับดุลลออ์ กุอู๊ด

#ข้อสังเกต
1-เท่าที่ตรวจสอบจากหลายๆ แหล่ง ไม่ปรากฏว่ามีปราชญ์ร่วมสมัยท่านใดที่ตัดสินว่าอิหม่ามนะวาวีหรืออิบนุฮะญัรเป็น “มุบตะเดี๊ยอ์-คนทำบิดอะห์” แม้จะพบว่าเชคมุฮัมมหัด อิบนุ อาดี อัลมัดค่อลีเคยกล่าวว่า อิหมามนะวาวีเป็น”อัชอะรีย์”(ในบางประเด็น) แต่ท่านก็ยืนยันว่ามิได้กล่าวหาว่าอิหม่ามเป็น “มุบตะเดี๊ยอ์-คนทำบิดอะห์”

2-ท่านถูกถามเกี่ยวกับเรื่องนี้ ท่านชี้แจงว่ามันไม่จำเป็นว่าคนที่เป็น “อัชอะรีย์” จะต้องเป็น “มุบตะเดี๊ยอ์-กระทำบิดอะห์” เสมอไป เพราะการที่กล่าวว่าคนโน้นคนนี้เป็น “อัชอะรีย” มันเป็นเรื่องการบอกข้อเท็จจริง แต่การกล่าวว่า คนโน้นคนนี้เป็น “มุบตะเดี๊ยอ์” มันคือการ “หุก่ม-ตัดสิน” มันคนละประเด็นกัน

3- ดังนั้นนักศึกษาตัวน้อยๆ ในบ้านนี้เมืองนี้ก็อย่ารีบร้อน หัวร้อน ตัวร้อนไปชี้ชัดตัดสินปราชญ์ผู้มีบุญคุณล้นเหลือต่อแวดวงวิชาการมาหลายยุคหลายสมัย ปากกล้า ใจกล้า อาจหาญ ต่อไปก็ต้องกล้าเผชิญกับไฟนรกด้วยครับ เวลาท่านครูมึนศิษย์เลยมึนตาม แยกแยะอะไรไม่ออกครับ