อภิธานศัพท์ ธุรกรรมซื้อขาย

240

อภิธานศัพท์ ธุรกรรมซื้อขาย (ตอนหนึ่ง)
******************************************
(ศัพท์ต่างๆ ที่ควรรู้ก่อนศึกษาเรื่องการซื้อขายตามหลักการศาสนา)

1- บัยอุลมุซาวะมะห์ (بيع المساومة) คือการซื้อขายที่ไม่บอกต้นทุนว่ามีราคาเท่าใด

2- บัยอุลมุซายะดะห์ (بيع المزايدة) คือการซื้อขายลักษณะประมูลเพิ่ม คือให้ผู้ที่
ประสงค์จะซื้อให้ราคาแข่งกัน ผู้ให้ราคาสูงสุดคือผู้มีสิทธิ์ซื้อสินค้านั้น

3- บัยอุลมุนาก่อเศาะห์ (بيع المناقصة) คือการซื้อขายลักษณะประมูลลด คือให้ผู้ขายประกวดราคากันใครให้ถูกสุด ผู้ซื้อก็ซื้อของคนนั้น

4- อับอุลอะมานะห์ (بيع الأمانة) คือการซื้อขายลักษณะบอกราคาต้นทุน ซึ่งอาจขายมากกว่าทุน (เอากำไร) เท่าทุน หรือต่ำกว่าทุน

หากเอากำไรเรียกว่า บัยอุลมุรอบะฮะห์ (بيع المرابحة) ถ้าเท่าทุนเรียกว่า บัลอุลเตาลียะห์ (بيع التولية ) แต่ถ้าต่ำกว่าทุนเรียกว่า บัยอุลวะฎีอะห์ (بيع الوضيعة)

http://www.al-islam.com/Page.aspx?pageid=695&BookID=508&PID=12&SubjectID=4926

 

อภิธานศัพท์ ธุรกรรมซื้อขาย (ตอนสอง)
******************************************
(ศัพท์ต่างๆ ที่ควรรู้ก่อนศึกษาเรื่องการซื้อขายตามหลักการศาสนา)

1- ฎ่อมาน (ضمان) มีหลายความหมายดังนี้
1.1 ภาระ เรียกว่า “อิลติซาม”
1.2 รับประกัน เรียกว่า “กะฟาละห์”
1.4 ชดใช้ เรียกว่า “ตัฆรีม”
2 ฏ่อมาน (ضمان) ในความหมายของฟุก่อฮาอฺ (นักนิติศาสตร์อิสลาม)
2.1 ปวงปราชญ์ส่วนใหญ่ “ความรับผิดชอบต่อชีวิตหรือความรับผิดชอบต่อทรัพย์สิน
2.2 ค่าชดเชย จากการทำให้เสียหาย การยึดครองโดยไม่ชอบ ทำให้เกิดตำหนิ หรือทำให้เปลี่ยนแปลงไป
2.3 ความรับผิดชอบต่อทรัพย์ จะเกิดขึ้นโดยนัยของสัญญาหรือไม่ก็ตาม
2.4 ถือครองทรัพย์โดยชอบหรือโดยไม่ชอบก็ตาม
2.5 ภาวะบังคับโดยหลักการศาสนา ให้รับผิดชอบจากการละเมิด
3. ฏ่อมาน (ضمان) ในนิยามกว้างๆ ของฟุก่อฮาอฺ (นักติศาสตร์อิสลาม)
“คือการชดเชยสิ่งที่เหมือนกัน หากสามารถนำสิ่งที่เหมือนกันมาชดเชยได้ และชดเชยราคาหากเป็นสิ่งที่ตีราคาได้”

อ้างอิง
————–
الكتاب: الموسوعة الفقهية الكويتية
صادر عن: وزارة الأوقاف والشئون الإسلامية – الكويت
عدد الأجزاء: 45 جزءا
الطبعة: (من 1404 – 1427 هـ)

อภิธานศัพท์ ธุรกรรมซื้อขาย (ตอนสาม)
******************************************
(ศัพท์ต่างๆ ที่ควรรู้ก่อนศึกษาเรื่องการซื้อขายตามหลักการศาสนา)

อัลอะมานะห์ ( الأمانة) 
1. ตามภาษามีความหมายว่า “ความไว้วางใจ” ตรงกันข้ามกับคำว่า “คิยานะห์” แปลว่าบิดพริ้ว หรือความไม่น่าไว้วางใจ

2. ตามบัญญัติ หมายถึงสิ่งที่เป็นภาระรับผิดชอบของคนๆ หนึ่ง ที่จะต้องปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องการเคารพภัคดีต่ออัลลอฮ์ ในทางสังคม และธุรกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวกับทรัพย์

3. หากพิจารณาตามที่นักนิติศาสตร์อิสลามได้นำไปใช้ พอสรุปความหมายได้เป็นสองหมวดดังนี้

3.1. คือสิ่งที่อยู่ในภาระความรับผิดชอบของผู้ได้รับความไว้วางใจ

3.1.1. สัญญาที่ความรับผิดชอบ “อะมานะห์” เป็นพื้นฐานหลักของข้อสัญญานั้น เช่น “การฝากของ-อัลวะดีอะห์”

3.1.2. สัญญาที่ความรับผิดชอบ “อัลอะมานะห์” เป็นนัยของสัญญา แต่มิใช่เป็นพื้นฐานหลักโดยตรง เช่น การ การว่าจ้าง (อัลอิญาเราะห์) การยืม (อัลอารียะห์) การร่วมทุน (อัลมุฎอรอบะห์) ตัวแทน (อัลวะกาละห์) หุ่นส่วน (อัชชะริกะห์)

3.1.3. เกิดขึ้นโดยปราศจากสัญญาใดๆ เช่น การเก็ขของตก (อัลลุก่อเฎาะห์) หรือกรณีลมพัดเสื้อผ้าคนอื่นมาตกบ้านเรา เราก็ต้องดูแลให้เขาจนกว่าเขาจะนำกลับไป หรือเราจะส่งคืนเขา สิ่งนี้เรียกว่าเป็นความรับผิดชอบโดยนัยของหลักการศาสนา

3.2. ความหมายขยายความคำอื่น

3.2.1. เช่น “บัยอุ้ลอะมานะห์” การซื้อขายลักษณะอะมานะห์ (บอกราคาทุน) ซึ่งรวมเอาการซื้อขายไว้หลายลักษณะ เช่น อัลมุรอบะฮะห์ (เอากำไร) อัตเตาลียะห์ (เท่าทุน) อัลวะฎีอะห์ (ต่ำว่าทุน)

3.2.2. ภาระรับผิดชอบของผู้ปกครองและผู้มีอำนาจลดหลั่นไปตามภาระหน้าที่ หรือความรับผิดชอบของผู้ตัดสินคดีความ เป็นต้น

3.2.3. ความรับผิดชอบของพยายาน

อภิธานศัพท์ ธุรกรรมซื้อขาย (ตอนสี่่)
******************************************
(ศัพท์ต่างๆ ที่ควรรู้ก่อนศึกษาเรื่องการซื้อขายตามหลักการศาสนา)

ยะดุลอะมานะห์ ยะดุฎฎ่อมาน (يد الأمانة ويد الضمان)

1- ยะดุลอะมานะห์ (يد الأمانة) แปลตรงตัวว่า “มือแห่งอะมานะห์” คือความรับผิดชอบลักษณะ “อะมานะห์” ซึ่งก็คือการถือครองทรัพย์โดยไม่มีกรรมสิทธิ์เต็มในทรัพย์นั้น หากแต่เป็นเพียงตัวแทนในการถือครองทรัพย์นั้น เช่น ความรับผิดชอบของผู้รับฝากของ ลูกจ้าง ผู้ทำมุฎอรอบะห์ เป็นต้น

2- ยะดุฎฎ่อมาน (يد الضمان) แปลตรงตัวว่า “มือแห่งฎ่อมาน” คือความรับผิดชอบลักษณะ “ฎ่อมาน” ซึ่งก็คือการถือครองทรัพย์โดยมีกรรมสิทธิ์เต็มในทรัพย์นั้น เช่นผู้ซื้อเมื่อซื้อขายเสร็จสิ้นแล้ว ผู้กู้ยืม ผู้ละเมิดทรัพย์ผู้อื่น เป็นต้น

ความแตกต่าง
1- ความรับผิดชอบลักษณะ “อะมานะห์” นี้ เป็นความรับผิดชอบตามสิ่งที่วิญญูชนควรปฏิบัติ เช่น หากเขาดูแลทรัพย์ผู้อื่นที่ได้รับความไว้วางใจให้เขาดูแล เขาก็ดูแลทรัพย์นั้นดุจดูแลทรัพย์ของตน หากมีความเสียหายเกิดขึ้นกับทรัพย์นั้น เขาก็ไม่ต้องรับผิดชอบชดใช้ทรัพย์นั้น แต่ถ้าไม่ดูแลให้ดี ปล่อยปะละเลย ไม่เอาใจใส่ดุจทรัพย์ของตน เขาก็ต้องชดใช้ทรัพย์นั้นแก่เจ้าของ

2- ความรับผิดชอบลักษณะ “อัฎฎ่อมาน” คือ ต้องรับผิดชอบทุกรณี ไม่ว่าจะดูแลดีแค่ไหนก็ตาม หากเกิดความเสียหายแก่ทรัพย์นั้น เขาต้องรับผิดชอบเต็ม